देवेन्द्र किशोर: नेपालको कम्युनिष्ट आन्दोलन आज एउटा जटिल मोडमा उभिएको छ । दशकौँसम्म परिवर्तन, समानता, वर्गसंघर्ष र जनअधिकारको राजनीति गर्दै आएको नेपाली वाम आन्दोलन अहिले आफ्नै नेतृत्व, चरित्र र कार्यशैलीका कारण गम्भीर संकटमा फसेको देखिन्छ । पछिल्लो प्रतिनिधि सभा निर्वाचनपछि विशेषगरी ठूला वाम दलहरूबीच पुनः एकताको चर्चा चुलिनु केवल राजनीतिक रणनीति मात्र होइन, कमजोर जनाधार र घट्दो विश्वासको प्रत्यक्ष संकेत पनि हो ।निर्वाचनमा नराम्ररी पराजित भएपछि नेकपा एमाले र नेकपाबीच एकताको बहस पुन: सुरु भएको छ । तर यो बहस सैद्धान्तिक भन्दा बढी अस्तित्व जोगाउने राजनीतिक समीकरणजस्तो देखिन्छ । हिजो दुईतिहाइ
देवेन्द्र किशोर: झापाको बिर्तामोडमा शर्मिला राजवंशी परिवारमाथि आएको संकट केवल एउटा घरजग्गा फुकुवा नहुँदाको प्रशासनिक ढिलासुस्ती होइन, यो देशभर फैलिँदै गएको सहकारी विकृति, राजनीतिक संरक्षण, आर्थिक अपारदर्शिता र सर्वसाधारणमाथि संस्थागत रूपमा भइरहेको अन्यायको प्रतिनिधिमूलक चित्र हो। पाँच लाख रुपैयाँ ऋणका लागि धितो राखिएको घरजग्गा सहकारी संस्थाले पुनः राष्ट्रिय सहकारी बैंकमा २० लाख रुपैयाँ ऋणका लागि प्रयोग गरेको तथ्य सार्वजनिक भएपछि यो घटना एउटा परिवारको निजी पीडाबाट उठेर राष्ट्रिय बहसको विषय बनेको छ।सहकारीको मूल अवधारणा “एकका लागि सबै, सबैका लागि एक” भन्ने सामाजिक–आर्थिक दर्शनमा आधारित थियो
देवेन्द्र किशोर: नेपालको संविधानले प्रत्याभूत गरेको प्रेस तथा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता लोकतान्त्रिक शासन व्यवस्थाको मूल आधार हो । स्वतन्त्र प्रेसबिनाको लोकतन्त्र केवल औपचारिक संरचनामा सीमित हुन्छ । त्यसैले कुनै पनि लोकतान्त्रिक सरकारले प्रेस स्वतन्त्रताको सम्मान गर्नु केवल राजनीतिक दायित्व मात्र नभई संवैधानिक कर्तव्य पनि हो । वर्तमान सरकारले प्रेस तथा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रतामाथि प्रत्यक्ष हस्तक्षेप नगर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्नु सकारात्मक पक्ष हो । यसले सञ्चार क्षेत्रलाई राज्यप्रति केही हदसम्म विश्वस्त बनाएको छ । तर प्रेस स्वतन्त्रताको संरक्षण मात्र पर्याप्त हुँदैन, यसको समानान्तर रूपमा जि
देवेन्द्र किशोर: पश्चिम एसियामा चर्किएको इरान–अमेरिका तनावले विश्व अर्थतन्त्रलाई पुनः ऊर्जा संकटतर्फ धकेल्ने संकेत देखिएको छ । युद्धको जोखिम बढ्दै जाँदा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य तीव्र रूपमा उकालो लागेको छ । यही दबाबका बीच भारतले चार वर्षपछि पेट्रोल र डिजेलको मूल्य बढाएको छ । भारत सरकार तथा भारतीय आयल मार्केटिङ कम्पनीहरूले लामो समयसम्म मूल्य स्थिर राखे पनि अन्तर्राष्ट्रिय बजारको चाप थेग्न नसकेपछि अन्ततः इन्धनको मूल्य समायोजन गर्न बाध्य भएका हुन् ।भारतमा शुक्रबारदेखि पेट्रोल र डिजेलमा प्रतिलिटर ३ रुपैयाँ वृद्धि गरिएको छ । नयाँ मूल्यअनुसार दिल्लीमा पेट्रोल ९७.७७ रुपैयाँ र डि
-देवेन्द्र किशोर सहरको धुलोमाअझै रगतको गन्ध मिसिएको छ,गल्लीहरूमा भोक कराइरहेको छ,र राज्यका अग्ला भवनहरूभित्रमान्छेको पीडालाईफाइलको पानाजस्तै पल्टाइँदैछ।यहाँगरिबी केवल अभाव होइन,यो त एउटा दीर्घ यन्त्रणा हो—जसले आमाको आँखाबाटनिद्रा चोर्छ,बाबुको काँधबाट साहस,र युवाको भविष्यबाट उज्यालो चोर्छ ।कसैले खेत गुमायो,कसैले श्रम;कसैले सपना बेच्यो विदेशको विमानस्थलमा,कसैले आफ्नै आत्मा बेच्यो ।तर सिंहदरबारका झ्यालहरूमाअझै उत्सवको बत्ती बलिरहेको छ।यो कस्तो देश होजहाँ आँसु करभन्दा सस्तो छ ?जहाँ उपचार नपाएरमान्छे अस्पतालकै पेटीमा मर्छ,तर सत्ता भनेआरामदायी यात्रामा राष्ट्रवाद खोजिरहन्छ।हामीले धेरै सह्य
देवेन्द्र किशोर: नेपाल की राजनीति एक बार फिर तीव्र ध्रुवीकरण के मोड़ पर खड़ी दिखाई दे रही है। संसद के बजट अधिवेशन के पहले ही दिन सरकार और विपक्ष के बीच जो टकराव देखने को मिला, वह केवल प्रक्रियागत असहमति नहीं, बल्कि पुरानी राजनीतिक संस्कृति और नई राजनीतिक सोच के बीच वैचारिक संघर्ष का संकेत भी है। अध्यादेश, संवैधानिक परिषद, सुकुम्बासी बस्तियों पर कार्रवाई, न्यायपालिका और संसद की भूमिका को लेकर उठे सवालों ने यह स्पष्ट कर दिया है कि देश अब केवल सत्ता संघर्ष में नहीं, बल्कि शासन प्रणाली की पुनर्परिभाषा की बहस में प्रवेश कर चुका है।विपक्षी दलों का आरोप है कि सरकार संसद को दरकिनार कर अध्यादेशों
कबिता : 'हामी गुरिल्ला'- देवेन्द्र किशोर यो शहरधूप, ध्वजा र धर्मका पोस्टरले टालिएकोपुरानो भित्तो हो—भित्र कुहिएको,बाहिर सुनौलो रंग पोतेको छ ।यहाँमान्छेहरू अनुहारमा देवता टाँस्छन्,छातीभित्र चोर लुकाएर।यहाँ जातको स्टिकर टाँसेरमानिसलाई नापिन्छ,र आत्मालाई भाँडामा राखेर बेचिन्छ।यो समाजढोंगीहरूको विशाल दरबार हो।जहाँ सत्यलाई नांगै घिसारेरझूटलाई रेशमी लुगा लगाइन्छ।जहाँ प्रार्थनाको आवाजभन्दा ठूलोभोकको कराह हुन्छ,तर मन्दिरका घण्टीहरूलेभोकलाई सधैं दबाइदिन्छन्।हामीले देखेका छौंती पवित्र भनिएका हातहरू—रगतले लतपतिएका छन ।हामीले सुनेका छौंधर्मका नाममा बेचिएका सपना,र मुक्तिका ना
देवेन्द्र किशोर: फागुन २१ को प्रतिनिधिसभा निर्वाचनले नेपाली राजनीतिमा एक निर्णायक मोड ल्याएको छ । लामो समयदेखि सत्ता, संरचना र संसाधनमा पकड जमाउँदै आएका परम्परागत दलहरू जनमतबाट कमजोर बनेपछि देशको राजनीतिक केन्द्र नै फेरिने संकेत देखिएको छ । विशेषतः नेकपा एमाले, नेपाली कांग्रेस तथा मधेशी जनताका नाममा क्षेत्रीय र जातीय राजनीति गर्दै आएका दलहरू अहिले जनविश्वास गुमाउँदै राजनीतिक रक्षात्मक अवस्थामा पुगेका छन् ।२७५ सदस्यीय प्रतिनिधिसभामा एमाले २५ सिटमा सीमित हुनु केवल चुनावी हार मात्र होइन, यो विगतको राजनीतिक शैलीप्रतिको जनअसन्तुष्टिको स्पष्ट अभिव्यक्ति हो । निर्वाचनपछि पार्टीभित्र उत्पन्न अन्
-देवेन्द्र किशोर: नेपालको राजनीतिक तथा न्यायिक वृत्तमा पछिल्ला दिनमा प्रधानन्यायाधीश नियुक्ति प्रकरणले व्यापक बहस सिर्जना गरेको छ। संवैधानिक परिषद्ले चौथो वरीयताका न्यायाधीश डा. मनोजकुमार शर्मालाई प्रधानन्यायाधीशमा सिफारिस गरेपछि पूर्वप्रधानन्यायाधीश सुशीला कार्कीले व्यक्त गरेको तीव्र असन्तुष्टिले केवल न्यायालयभित्रको विवाद मात्र उजागर गरेको छैन, यसले राज्य सञ्चालनको शैली, सुशासनको अवधारणा र नयाँ राजनीतिक शक्तिहरूको कार्यदिशामाथि समेत प्रश्न उठाएको छ।कार्कीको अभिव्यक्ति भावनात्मक, आक्रामक र प्रतिरोधात्मक शैलीमा आएको देखिन्छ। उनले “खसीको ह्याकुलो छानेजस्तो” भन्ने उपमा प्रयोग गर्दै संवैधान
-देवेन्द्र किशोर: विश्व अहिले कृत्रिम बुद्धिमत्ता (आर्टिफीसियल इंटेलीजेंस –एआई ) को तीव्र विस्तारको चरणमा छ। उद्योग, बैंकिङ, सञ्चार, शिक्षा, स्वास्थ्यदेखि प्रशासनसम्म एआईको प्रयोग बढ्दो छ। यसले उत्पादन क्षमता र कार्यदक्षता बढाएको छ भने अर्कोतर्फ लाखौं कामदारको भविष्यप्रति गम्भीर प्रश्न पनि उठाएको छ। “मेसिनले मानिसको काम खोस्ने” बहस अब कल्पनाको विषय रहेन; यो वास्तविक आर्थिक र सामाजिक चुनौतीका रूपमा देखिन थालेको छ। यही संवेदनशील सन्दर्भमा चीनको हाङ्जाउ इन्टरमिडिएट पिपुल्स कोर्टले दिएको पछिल्लो फैसला विश्व श्रम इतिहासमै एउटा महत्वपूर्ण मोडको रूपमा देखा परेको छ।अप्रिल २०२६ मा आएको उक्त फैसला
Copyright © 2021 / 2026 / Esoul Media (P) Ltd. / All Rights Reserved.
